Lazer Kesim Makinesi Saatlik Maliyeti: Makine Saat Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Lazer kesim makine saat maliyeti, makinenin bir saat kesim yapmasının işletmeye toplam maliyetidir: amortisman, kira, operatör, bakım, sarf ve genel giderin saat payı ile saatlik elektrik ve gaz gideri toplanarak bulunur. Sabit giderler takvim saatine değil, makinenin ayda gerçekten kestiği saate bölünür. Sonuç 60'a bölündüğünde tekliflerde kullanılan dakika maliyeti çıkar.

Kısaca:
• Saat maliyeti = sabit aylık giderler ÷ aylık kesim saati + saatlik elektrik + saatlik gaz.
• Örnek varsayımlarla 6 kW fiber lazerin saat maliyeti 2.308 TL, dakika maliyeti 38,47 TL çıkar.
• Aynı giderle makine ayda 120 saat keserse dakika maliyeti 54,31 TL'ye çıkar, 240 saat keserse 30,55 TL'ye iner.
• Oksijen, azot ve hava için ayrı dakika ücreti kullanılmalı ve hesap her ay güncellenmelidir.

Lazer kesim makine saat maliyeti nedir?

Makine saat ücreti (atölyede lazer kesim saatlik ücreti olarak da anılır), bir tezgâhın bir saatlik çalışmasına yüklenen tüm giderlerin toplamı demektir. Fason lazer kesimde fiyatın büyük kısmı zamana dayanır: CAM programı bir işin kaç dakika süreceğini söyler, siz de bu süreyi dakika ücretiyle çarparsınız. Dakika ücreti yanlışsa, kesim süresi ne kadar doğru ölçülürse ölçülsün teklif yanlış olur.

İki kavramı ayırmak gerekir. Dakika maliyeti, makinenin bir dakikasının size maliyetidir. Dakika satış ücreti ise bu maliyete kâr marjı eklenmiş, müşteriye yansıtılan tutardır. Bu yazı birinciyi hesaplamayı anlatır; kârın teklife nasıl ekleneceği ayrı bir karardır. Kesim süresi ile malzemenin teklifte nasıl birleştiğini lazer kesim maliyeti nasıl hesaplanır yazısında anlattık.

Makine saat ücreti hangi kalemlerden oluşur?

Lazer kesim firmaları için maliyet hesaplama, kalemlerin eksiksiz listelenmesiyle başlar. Aşağıdaki tabloda kalemler ve bu yazıdaki örnek varsayımlar yer alıyor.

Sabit ve değişken giderleri ayırın

İlk altı kalem sabittir: makine kesse de kesmese de ay sonunda ödenir. Bu yüzden aylık toplamları kesim saatine bölünür. Elektrik ve gaz ise makine kestikçe oluşur ve doğrudan saat başına yazılır. Bu ayrım, aşağıda göreceğiniz kapasite etkisinin kaynağıdır.

Elektrik tek bir cihaz değildir

Fiber lazerde elektrik yalnız lazer kaynağının tükettiği enerji değildir. Chiller, hava kompresörü, toz toplama ünitesi ve hareket sistemi de çalışır. Örnekte bunların kesim sırasındaki ortalama toplamı 45 kW kabul edildi; etiket güçlerini toplamak çoğu zaman olduğundan yüksek bir sonuç verir. Ölçümün nasıl yapılacağını fiber lazer elektrik tüketimi yazısında ayrıntılı anlattık.

Gaz, sarf ve finansman

Gaz gideri kesim gazına ve tedarik biçimine göre büyük fark gösterir. Azotun tüpten, tanktan ya da jeneratörden gelmesi saatlik maliyeti değiştirir; seçenekleri azot jeneratörü, tank ve tüp karşılaştırması yazısında ele aldık. Sarf tarafında koruyucu cam, nozul ve seramik halka düzenli değişir; beklenenden sık yanan cam, bakım kaleminin kontrolden çıktığını gösterir. Nedenlerini koruyucu cam neden yanar yazısında bulabilirsiniz. Makine krediyle ya da leasingle alındıysa aylık faiz yükünü ayrı bir satır olarak ekleyin; amortisman yalnız makinenin değer kaybını karşılar.

Makine saat ücreti nasıl hesaplanır? Örnek hesap

Formül: Aylık amortisman = makine yatırım bedeli ÷ (amortisman süresi (yıl) × 12)

Formül: Makine dakika maliyeti = [(aylık amortisman + kira + personel + bakım/sarf + genel gider) ÷ aylık çalışma saati + saatlik elektrik + saatlik gaz] ÷ 60

Lazer kesim makine saat maliyetini adım adım görmek için aşağıdaki örnek varsayımları kullanıyoruz; değerler oksijenle siyah sac kesen 6 kW bir fiber lazer için seçilmiştir. Kendi rakamlarınızı girmek için ücretsiz lazer kesim maliyet Excel şablonunun Dakika Ücreti sayfası aynı hesabı yapar.

1. Amortisman: 9.000.000 TL yatırım, 7 yıl. 9.000.000 ÷ 84 = 107.143 TL/ay.
2. Sabit giderlerin toplamı: 107.143 + 40.000 kira + 120.000 personel + 25.000 bakım ve sarf + 50.000 genel gider = 342.143 TL/ay.
3. Saatlik sabit gider: Makine ayda 180 saat kesiyor. 342.143 ÷ 180 = 1.900,8 TL/saat.
4. Saatlik elektrik: 45 kW × 3,5 TL/kWh = 157,5 TL/saat.
5. Saatlik gaz: Oksijen için 250 TL/saat.
6. Makine saat maliyeti: 1.900,8 + 157,5 + 250 = 2.308,3 TL/saat.
7. Dakika maliyeti: 2.308,3 ÷ 60 = 38,47 TL/dk.
8. Dakika satış ücreti: %30 kâr marjıyla 38,47 × 1,30 = 50,01 TL/dk.

Hesapta dikkat çeken nokta şudur: saat maliyetinin 1.900,8 TL'si, yani yaklaşık %82'si sabit giderlerden gelir. Elektrik ve gaz birlikte 407,5 TL'de kalır. Fiber lazer işletme maliyetini asıl belirleyen enerji değil, makinenin ayda kaç saat kestiğidir.

Kapasite kullanımı dakika maliyetini nasıl değiştirir?

Aynı sabit gider daha az saate bölündüğünde her saate daha büyük pay düşer ve lazer kesim dakika maliyeti yükselir. Aşağıdaki tabloda örnekteki giderler hiç değişmeden yalnız aylık kesim saati değiştirildi.

Makine ayda 180 yerine 120 saat keserse dakika maliyeti %41 artar. 180 saatlik maliyetle teklif veren ama gerçekte 120 saat kesen bir atölye, her dakikada yaklaşık 15,8 TL'yi fark etmeden sübvanse eder. Tersi de geçerlidir: 240 saate çıkan bir işletme aynı fiyatla daha yüksek kâr eder ya da gerektiğinde daha rekabetçi fiyat verebilir.

240 saat çoğu zaman ikinci vardiya gerektirir. İkinci vardiya aylık personel giderini örneğin 80.000 TL artırırsa sabit giderler 422.143 TL'ye çıkar ve dakika maliyeti 36,11 TL olur. Yine 180 saatten ucuzdur, ama tablodaki 30,55 TL kadar değil. Kapasite artışını termin planıyla birlikte ele almak için kapasite ve termin planlama yazısına bakabilirsiniz.

Gaz tipine göre ayrı dakika ücreti neden gerekir?

Oksijenle siyah sac kesmek ile azotla paslanmaz kesmek, makinenin aynı saatinde farklı gaz gideri yaratır. Tek bir dakika ücreti kullanmak, azotlu işleri ucuz, havalı işleri pahalı gösterir. Aşağıda sabit giderler ve elektrik aynı kalırken yalnız saatlik gaz gideri değiştirildi; gaz tutarları örnek varsayımdır, kendi tüketiminizi ölçün.

Havayla kesimde gaz satın alınmaz, ama yüksek basınçlı kompresör, kurutucu ve filtre ek elektrik ve sarf gerektirir; tablodaki 80 TL bu payı temsil eder. Azot ile oksijen arasındaki 7,5 TL/dk fark, ayda 3.000 dakika azotlu kesim yapan bir atölyede 22.500 TL eder. Gaz bazlı ücret kullanılmadığında bu tutar sessizce kârdan düşer.

Gerçek çalışma saati nasıl ölçülür, ücret ne sıklıkla güncellenir?

Vardiya saati ile kesim saati aynı şey değildir

Aylık çalışma saati, makinenin gerçekten kesim yaptığı saat demektir. Plaka yükleme, parça boşaltma, program hazırlığı, arıza ve iş bekleme bu saate girmez. Örneğin 22 iş günü boyunca günde 10 saatlik tek vardiya 220 saat eder. İş emirlerinden toplanan kesim süresi 180 saatse kapasite kullanımı %81,8'dir.

Formül: Kapasite kullanımı (%) = aylık gerçek kesim saati ÷ aylık vardiya saati × 100

Bu örnekte sabit giderleri 220 saate bölerseniz dakika maliyeti 32,71 TL çıkar; doğru değer 38,47 TL'dir. Aradaki 5,76 TL/dk, yani yaklaşık %15'lik fark, her teklife eksik maliyet olarak yansır. Gerçek saati üç kaynaktan ölçebilirsiniz:

1. İş emri süreleri: Tamamlanan her iş emrinin kesim süresini kaydedin ve ay sonunda toplayın.
2. Makine kontrolünün sayaçları: Birçok CNC kontrolü ışın açık süresini ya da program çalışma süresini tutar; ayın ilk ve son günü okuyun.
3. Vardiya çizelgesi: Planlı vardiya saatini ayrı tutun; kapasite kullanımı bu ikisinin oranıdır.

LazerCRM'de makine kârlılığı ekranı; kesim süresi ve ciro makine bazında izlenir.

Makine bazında kesim süresi, yoğunluk, ciro ve kârlılığın nasıl izlendiğini aşağıdaki videoda görebilirsiniz.

Enflasyonda aylık güncelleme

Personel, elektrik, gaz ve kira ayrı zamanlarda değişir. Bu yüzden dakika ücretini yılda bir değil, her ay kapanışta yeniden hesaplamak gerekir. Örnekte personel gideri %15 artarak 138.000 TL'ye, elektrik birim fiyatı %10 artarak 3,85 TL/kWh'ye çıksın. Saatlik sabit gider 2.000,8 TL, elektrik 173,25 TL olur; saat maliyeti 2.424,0 TL'ye, dakika maliyeti 40,40 TL'ye çıkar. İki kalemdeki artış dakika maliyetini yaklaşık %5 yükseltir. Güncellenmeyen bir ücret, bu farkı her teklifte kârdan keser. Makine döviz ile alındıysa amortismanı yenileme bedeline göre yılda bir gözden geçirmek de hesabı gerçeğe yaklaştırır.

Lazer kesim firmaları için maliyet hesaplamada son kontrol

Doğru bir lazer kesim makine saat maliyeti üç şeye dayanır: tüm sabit giderlerin listelenmesi, gerçek kesim saatinin ölçülmesi ve gaz tipine göre ayrım. Bu üçü yapılmadan kesim süresini ne kadar hassas ölçerseniz ölçün, teklif yanlış bir dakika ücretiyle çarpılır. Ay kapanışında şu listeyi kontrol edin:

• Sabit gider listesinde finansman, sigorta ve kira payı eksik mi?
• Aylık çalışma saati iş emri süreleri ya da makine sayacından mı alındı?
• Oksijen, azot ve hava için ayrı dakika ücreti var mı?
• Personel, elektrik ve gaz fiyatlarındaki son artış hesaba girdi mi?
• Tekliflerde kullanılan dakika ücreti, bu ay hesaplanan maliyetin üzerinde mi?

LazerCRM'de makine bazında gaz türüne göre (oksijen, azot, hava, miks) dakika ücreti bir kez tanımlanır ve tekliflerde kendiliğinden kullanılır. Analiz tarafında vardiya saatlerine göre gerçek çalışma süresi, kapasite kullanımı ve makinenin gerçek dakika maliyeti izlenir; makine kârlılığı raporu hangi tezgâhın ne kazandırdığını gösterir. Hesabı Excel ile başlatıp analizleri yazılımda sürdürmek isterseniz paketleri ve 14 günlük ücretsiz denemeyi LazerCRM paketleri sayfasında inceleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Fiber lazer kesim makinesinin saatlik maliyeti ne kadar?

Tek bir doğru rakam yoktur; makine bedeline, kiraya, personele ve aylık kesim saatine göre değişir. Bu yazıdaki örnek varsayımlarla 6 kW bir fiber lazerin saat maliyeti 2.308 TL, dakika maliyeti 38,47 TL çıkar. Kendi rakamlarınızı aynı formüle girerek hesaplamalısınız.

Makine saat ücreti hesaplamada aylık çalışma saati nasıl alınır?

Aylık çalışma saati olarak mesai ya da vardiya saatini değil, makinenin gerçekten kesim yaptığı saati alın. Bunu iş emirlerindeki kesim sürelerini toplayarak ya da makine kontrolünün çalışma sayacından ölçebilirsiniz. Vardiya saatini kullanmak dakika maliyetini olduğundan düşük gösterir.

Lazer amortisman hesaplama nasıl yapılır?

Aylık amortisman, makine yatırım bedelinin amortisman süresinin ay sayısına bölünmesiyle bulunur. Örneğin 9.000.000 TL'lik bir makine 7 yılda amorti edilecekse aylık pay 9.000.000 ÷ 84 = 107.143 TL olur. Süreyi kısa seçmek dakika maliyetini yükseltir ama yatırımı daha hızlı geri kazandırır.

Oksijen ve azot için ayrı dakika ücreti gerekir mi?

Evet, çünkü gaz gideri saat başına belirgin fark yaratır. Örnek varsayımlarla oksijenle dakika maliyeti 38,47 TL, azotla 45,97 TL çıkar. Tek ücret kullanıldığında azotlu işler zararına, havalı işler gereğinden pahalı fiyatlanabilir.

Dakika maliyeti ne sıklıkla güncellenmeli?

Enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde her ay kapanışta güncellenmesi önerilir. Personel, elektrik, gaz ve kira ayrı zamanlarda değiştiği için yıllık güncelleme farkı geç yakalar. Örnekte yalnız personel ve elektrikteki artış dakika maliyetini yaklaşık %5 yükseltti.

Kapasite kullanımı düşükse fiyat artırılmalı mı?

Önce kapasiteyi artırmanın yollarına bakın, çünkü düşük kullanım dakika maliyetini yükseltir ve fiyatı artırmak işi daha da azaltabilir. Yine de teklifleri gerçek kesim saatine göre hesaplanmış maliyetin altına indirmeyin. Aradaki farkı bilmek, hangi işte indirim yapılabileceğini gösterir.